|
SİVAS YEMEKLERİ YÖRESEL LEZZETLER |
Yöresel
Lezzetler otantik yemekler
|
 |
 |
 |
 |
 |
|
Sivas Kebabı |
Madımak Yemeği |
Ayran Çorbası |
Turşu Kavurması |
Mumbar Dolması |
Sivas mutfağı tarım
ürünlerine dayanmaktadır.
Harman sonunda (sonbahar) kışlık yiyecek hazırlıkları başlar. Un öğütme,
bulgur dövme, çekme, erişte, kadayıf, salça yapımı, sebze
kurutma, etlik kesimi bunların başlıcalarıdır.
Yemekleri daha çok unlulara dayanmaktadır. Keş, peskütan, çökelek ve süt
ürünlerinden hazırlanan yiyeceklerdendir.
Genellikle kırsal kesimlerde yazları ayranlıpancarlı çorba, madımak, evelik,
düğücek aşı gibi yemekler yapılır.
Kışları ise tırhıt, sübüra, kelecoş, tarhana, içli köfte, hingel gibi
hamurlu yemekler yenmektedir. Kentte sebze yemekleri de yapılmaktadır. Sivas
kebabıyla da ünlüdür.
Tandırda kül çöreği, fotla, patates ya da peynirle yapılan kömbe, kete,
lavaş yörede yaygın olarak yapılan ekmek çeşitlerindendir.
MADIMAK AŞI (sivas internet'in özel tarifi)
Yarım
veya 1 kg madımak (4-8 kişilik) iyice yabani otlardan ve uzun saplarından
temizlenmelidir. Saplar hemen yeşil olan yaprakların dibinden
koparılmalıdır. Madımak taze olmazsa bu saplar yemekte sert olarak sanki
çöpmüş gibi ağıza gelir.Sonra suda güzelce yıkanır. Kevgirde bekletilerek
suyunun süzülmesi sağlanır. Madımaklar ağaç tekne veya geniş bir tahta
üzerinde keskin ağızlı satır, nacak veya keserle iyice kıyılır. Bu kıyma işi
özenle yapılmalıdır. Fazla ezilir veya büyük parçalı bırakılırsa lezzetli
olmaz. Mikserde çekilirse de gerekli lezzeti vermez. Kıyılan madımaklar
özellik ve rengini kaybetmemelidir. Elde edilen malzemeyi ve artı 1 su
bardağı bulguru çorba şeklinde pişirecek kadar su kaynatılır ve kıyılmış
madımaklar kaynar suya atılır. bir müddet sonra bulgur ilave edilerek
pişirilir. İndirmeye yakın zamanda isteğe göre 1 bardak süt, tuz, pastırma
veya çemen ilave edilir. Tavada isteğe göre tere yağı yakıldıktan sonra
kaynarken veya indirildikten sonra ilave edilir.
Madımak yemeği süt katılırsa sıcak veya soğuk çorba olarak, süt
katılmadan yapılırsa sıcak soğuk veya sarımsaklı yoğurt ilavesiyle soğuk
olarak servis yapılır.
AYRAN ÇORBASI
Çok
basit ucuz ve besleyici bir yemektir. 250 veya 500 gr döğülmüş ve
kabuklarından arındırılmış buğday (yarma) yıkanıp tencerede pişene kadar
kaynatılır. Açıkca bunların yöresel tabirle hedik şeklini alması sağlanır
BAL HELVASI
Unun tereyağda kıvamınca kavrulmasından sonra (Un fazla kavrulur, rengi
koyulaşırsa helvaya geçmiş derler) az sulu veya sütlü süzme bal katılarak
helva hazırlanır. Hatta tepsiye alınan bu helvalar üzerine ayrıca petekli
bal (dalak balı) konulup yenilir.
BULGUR - (YUVARLAK KÖFTE)
2 adet sogan rendelenir; tuz, biber, 1 kg. çekilmis kiyma, 1/2 lt. ölçek
dolusu ince bulgur, bir çay bardağı su hepsi bir hamur halinde iyice
yoğurulur. El içinde bilye büyüklüğünde köftecikler yuvarlatılır. Arzu
edilirse köfte az miktarda kızgın yağda pembeleşinceye kadar döndürülür. 1-2
lt. kaynar suya bir kaşık salça atılır. Köfte yarı pişmiş vaziyette iken bir
çay bardağı pirinç salınır. Bir çorba kaşığı kızdırılmış sade yağına bir
tatlı kaşığı kuru nane karıştırılarak pişer üzerine dökülür. Arzu edilirse
limon da sıkılabilir.
ÇİRLİ ET (SİVAS)
MALZEME:
Kuru kayısı 600 gr. Su 5 su bardağı
Katı yağ 2 çorba kaşığı Tuz
Kuşbaşı kuzu eti 1 kg.
YAPILIŞI:
Kayısıları ılık suda 1 saat bekleterek yumuşamalarını sağlayın. Yağı bir
tencerede eritin. Yağ kızınca etleri, verdikleri suyu çekinceye kadar içinde
kavurun. Suyu ve tuzu katıp bir taşım kaynatın. Orta ateşte, suyun çoğunu
çekinceye kadar yaklaşık 30 dakika pişirin. Kayısıları, suyunu süzüp et
tenceresine aktarın. 5 dakika daha pişirerek tencereyi ateşten alın ve sıcak
servis yapın.
HURMA TATLISI
MALZEME:
Margarin Yarım paket Tereyağı 1 çorba kaşığı
Karbonat 1 çay kaşığı Su 1 fincan
Un 3 su bardağı Yarım limonun suyu
Şeker 3 su bardağı Limon suyu 1/4
Su 3,5 su bardağı
YAPILIŞI:
Orta boy bir tencerede 125 gr. margarin ve 1 çorba kaşığı tereyağını eritin.
İçine unu ilave edin. Karbonat, limon suyu ve 1 fincan suyu da ekleyin. Daha
sonra tüm malzemeleri elinizle veya tahta bir kaşıkla yoğurarak birbirine
karıştırın. Malzemeler iyice yumuşayıp, kulak memesi yumuşaklığnda bir hamur
haline gelince, içinden kaşıkla ceviz büyüklüğünde parçalar alıp, elinizle
yuvarlayın. Yassı köfte biçimi verin. Yağlanmış bir fırın tepsisine
hazırladığınız tatlıları yan yana dizin. Orta dereceli fırındas 45 dakika
veya tatlılar altın sarısı renk alana dek pişirin. Bu arada şerbet için
gereken su ve şekeri bir tencereye alın. Kaynamaya başladıktan birkaç dakika
sonra limonu sıkıp, tencereyi ocaktan alın. Şerbeti tatlının üzerine dökün.
Bir süre bekletin. Tatlı şerbeti iyice emdikten sonra servis yapın.
KARIN YAHNİSİ
YAPILIŞI:
Haşlanmış işkembe (karın) küçük küçük doğranır dörde bölünmüş kuru soğanlar
yağ ile beraber bir tencereye konulup kızartılır. Doğranmış ve haşlanmış
işkembeler ayrı yerde haşlanmış nohutlara salça ilave edilip tuzu da
konduktan sonra tekrar pişirilir. Aynı şekilde ciğerle de yahni yapılır.
KAVURMA HERLESİ
MALZEME:
Un 500 gr. Biber
Katıyağ 3 çorba kaşığı Tuz
YAPILIŞI:
Yağ iyice kızdırılır. Un, yağ içerisinde açık pembe renk alıncaya kadar
döndürülür. 1-2 kaynamakta olan suya kavrulan un, tuz, biber ilavesiyle
atılır ve 20-30 dakika kaynatılarak indirilir. Hafif hasta yemeği de
olmaktadır. Aynı çorba kıyma atılarak da yapılır. Limon sıkılır ve un
çorbası ismini alır.
LAHANA MUSAKKASI
MALZEME:
Beyaz lahana 1 adet Pirinç 1/2 su bardağı
Kuru soğan 3 adet Biber
Kıyma 200 gr. Tuz
Salça 3 çorba kaşığı
YAPILIŞI:
Lahana haşlanmayıp ıspanak gibi kıyılır ve bol soğanlı kıymalı salçalı
sokarıç, biraz da pirinç ilave edilerek tuz, biber atılır, pişirilir. Pirinç
olmadığı taktirde bulgur da aynı vazifeyi yapar.
PATATES ÇORBASI
MALZEME:
Patates 250 gr. Bulgur veya pirinç 1 su bardağı
Kıyma-kavurma 100 gr. Margarin 1 çorba kaşığı
Soğan (rendelenmiş) 1 baş Nane 1 tatlı kaşığı
Tuz 1 tatlı kaşığı Biber 1 tatlı kaşığı
YAPILIŞI:
250 gr. patates, 1cm. 3 şekilde doğranır. Kıymalı, soğanlı sokarıçla 1-2
litre suya dökülür. Tuz biber ekilir. 1 kase dolusu bulgur veya pirinçle
pişirilir. Bu da yine kemikli kavurma veya kuşbaşı etle yapılır. Çorba
ateşten indirildikten sonra 1 çorba kaşığı sıvı yağ kızdırılır, 1 tatlı
kaşığı kuru nane ilave edilerek üzerine dökülür.
SAC KEBABI YAPILIŞI:
Kemiksiz (kuşbaşı) koyun eti, yağı ve tuzu ile (et yağlı ise yağa ayrıca
lüzum kalmayabilir), altında ateş yanan bir sac üzerine konup, karıştırılmak
suretiyle kızartılır. Doğranmış patlıcan ve yeşil biberler de ilave edilip
tekrar karıştırılır, sebzeler kızarınca dilimlenmiş domatesler konup ateşte
biraz daha çevrilir. Sebzenin bol olduğu yaz günlerinde Çermikler, Paşa
fabrikası, Tekke önü gibi mesirelere gidilince yapılan bir piknik yemeğidir.
Evler de yapılabilir. Pişirmek için kullanılan sac, sac kebabı yapılanları
biraz daha ufak (çevicek) tır.
ŞALGAM ÇORBASI
MALZEME:
İri şalgam 5-6 baş Bulgur veya pirinç 1 kase
Tereyağı-margarin 2 çorba kaşığı Kıyma 100 gr.
Kuru soğan 2 adet
YAPILIŞI:
İri şalgamdan 5-6 baş alınır, iri göz rendeden geçirilir. İstenirse tuzla
ovularak (kekre) acı suyu giderilir. 1-2 çorba kaşığı saya yağı, 1-2 baş
doğranmış soğan sokarıcı yapılır. Arzuya göre kıyma, kuşbaşı et, kemikli
kavurma hangisi varsa 1-2 litre kaynayan suya sokarıçla birlikte 1 kase
dolusu bulgur veya pirinç, et hepsi bir arada kaynatılır. Bulgur pişmek
üzere iken rendelenmiş şalgamlar atılır. O da pişince ateşten indirilir.
TARHANA ÇORBASI
MALZEME:
Tarhana 1,5 su bardağı Kuşbaşı et Yarım kg.
Kara nohut 1 su bardağı Çelem Yarım kg.
Ispanak Yarım kg. Tereyağı 1 çorba kaşığı
Kuru nane 1 çorba kaşığı Et suyu
YAPILIŞI:
Tarhana ve nohut akşamdan ıslatılır. Bol et suyunun içine atılarak pişmeye
bırakılır. Diğer tarafta kuşbaşı etler tereyağında iyice kavrulur. Pişmekte
olan çorbaya çelem, ıspanak ve kavrulmuş etler ilave edilir. İyice
pişirilir. Çorba piştikten sonra üzerine tereyağında yakılan nane dökülerek
servis yapılır.
|